Derby Wisła – Cracovia to najsłynniejszy mecz derbowy w Polsce. Bezpośrednia rywalizacja dwóch najstarszych klubów w kraju budzi olbrzymie emocje nie tylko w Krakowie, ale również w całym, polskim środowisku piłkarskim. „Święta Wojna” ma bardzo ciekawą historię, opartą na skrajnych emocjach i niekiedy kontrowersjach. To coś więcej, niż zwykły mecz.
Wstęp do derbów
Derby Krakowa, znane również jako Święta Wojna, to jedno z najbardziej emocjonujących wydarzeń w polskiej piłce nożnej. Mecze pomiędzy Wisłą Kraków a Cracovią, dwoma najstarszymi i wciąż istniejącymi klubami w Polsce, przyciągają uwagę nie tylko kibiców z Krakowa, ale i całej Polski. Rywalizacja sięgająca 1908 roku, jest nie tylko sportowym widowiskiem, ale także głęboko zakorzenionym elementem kultury miasta. Starcia Wisły z Cracovią zawsze są pełne pasji, tradycji i kontrowersji, które od ponad wieku elektryzuje fanów. Brytyjskie pismo „Daily Mail” w 2009 roku umieściło Derby Krakowa na 13. miejscu listy największych derbów świata, co świadczy o ich międzynarodowym znaczeniu.
Historia i tradycja
Pierwsze, odnotowane Derby Krakowa rozegrano 20 września 1908 roku na krakowskich Błoniach, a mecz zakończył się remisem 1:1. Początkowo mecze miały charakter towarzyski, ale od 1913 roku, gdy Cracovia pokonała Wisłę 2:1 w oficjalnych rozgrywkach mistrzowskich, rywalizacja nabrała formalnego charakteru. Określenie „Święta Wojna” pochodzi od Ludwika Gintela, obrońcy Cracovii, który przed jednym z meczów w latach 20. miał powiedzieć: „No to chodźmy panowie na tę świętą wojnę”. Fraza ta, na stałe weszła do języka kibiców.
Ważnym momentem w historii derbów był dodatkowy mecz decydujący o mistrzostwie Polski w 1948 roku, rozegrany na neutralnym stadionie Garbarni. Cracovia pokonała Wisłę 3:1, zdobywając tytuł mistrza Polski. W okresie międzywojennym i powojennym mecze Cracovii i Wisły często decydowały o losach mistrzostwa, a w czasie II wojny światowej, mimo zakazu okupanta, rozgrywano konspiracyjne mistrzostwa Krakowa. Przykładem jest pojedynek z 17 października 1943 roku na stadionie Garbarni, gdzie spotkanie zakończyło się skandalem po podyktowaniu rzutu karnego dla Cracovii, co doprowadziło do bijatyki kibiców obu klubów.
Patrząc na bilans meczów – do 2008 roku Cracovia prowadziła, ale od tego czasu Wisła Kraków zyskała przewagę, wygrywając 91 razy wobec 64 zwycięstw Cracovii. Trzykrotnie w historii derbów orzeczono walkower na korzyść Cracovii, wszystkie z powodu przewinień drużyny Wisły, m.in. w 1913 roku, gdy Wisła wystawiła nieuprawnionych graczy.
Kibice i ich rola
Kibice Cracovii i Wisły odgrywają kluczową rolę w atmosferze derbów. Trybuny podczas Świętej Wojny są miejscem, gdzie emocje sięgają zenitu, a potężny doping i oprawy tworzą niezapomniane widowisko. Kibice Cracovii oraz Wisły, związani z ruchem ultras, organizują barwne kartoniady, flagi i transparenty.
Oba krakowskie kluby cieszą się wielką popularnością, swoją kibicowską przynależność często wyznają również znane osoby ze środowiska niezwiązanego z piłką nożną. Wśród znanych fanów Cracovii są postacie takie jak Prezydent RP Andrzej Duda, Maciej Maleńczuk, Agnieszka Chylińska czy Jan Frycz. Jednym z najbardziej znanych kibiców Cracovii był jednak papież Jan Paweł II. Z kolei kibice Wisły, zwani „Wiślakami”, dominują w południowych dzielnicach Krakowa – mają też liczne rzesze fanów okolicznych miastach. Wśród najbardziej znanych sympatyków krakowskiej Wisły wymienia się choćby Jerzego i Macieja Stuhrów, Marka Grechutę oraz Artura Szpilkę.
Rywalizacja kibicowska w Krakowa bywa jednak źródłem kontrowersji. Już w okresie międzywojennym dochodziło do incydentów w postaci antysemickich okrzyków na trybunach, co było związane z różnicami światopoglądowymi – Cracovia uchodziła za klub bardziej otwarty. Historia Wisły zaś była bliższa Narodowej Demokracji. Na różnych dzielnicach Krakowa z biegiem lat dochodziło do starć kibiców obu klubów.
Współcześnie zdarzają się znacznie częstsze ekscesy, jak w 2017 roku, gdy kibice Cracovii ostrzelali sektor gości racami podczas meczu, w którym Wisła wygrała 4:1. Rywalizacja dwóch ugrupowań kibicowskich jest bardzo napięta, co w pewnym stopniu dodaje charakteru „Świętej Wojnie”, jednak z drugiej strony stwarza sytuacje skrajnie niebezpieczne.
Rywalizacja i emocje
Derby Krakowa to nie tylko walka o punkty, ale także o prestiż i dominację w mieście. Zarówno Wisła, jak i Cracovia mają bogatą historię sukcesów – Wisła zdobyła 13 tytułów mistrza Polski, Cracovia 5, w tym pierwsze historyczne mistrzostwo w 1921 roku. Mecze derbowe decydowały też o losach mistrzostwa, tak jak miało to miejsce w 1948 roku.
Derby Krakowa to coś więcej niż mecz. To starcie z historią — z honorem obu klubów, z ich mistrzostwami polski i z tradycją, sięgającą początków piłki nożnej w Krakowie. To także pokaz emocji, dramaturgii i napięcia na stadionie – czy to stadionie Garbarni, „Białej Gwiazdy” czy Cracovii. Kibice Wisły i kibice Cracovii tworzą atmosferę, jakiej nie zapomni żaden uczestnik. Różnica jednego rzutu karnego, upragniona bramka czy kontrowersyjne zagranie potrafią zaważyć o pamięciach na lata.
Dodaj komentarz